حزب دموکرات آمریکا در انتخابات میاندورهای کنگره با پیروزی در رقابتهای سنا و مجلس نمایندگان، کنترل هر دو مجلس را از حزب جمهوریخواه پس گرفت.
افزایش نارضایتی عمومی از عملکرد دولت ترامپ، پیامدهای اقتصادی جنگ با ایران و افزایش هزینههای زندگی از جمله عواملی بود که در تحلیل نتایج این انتخابات مورد توجه قرار گرفت .بر اساس آخرین نتایج، دموکراتها ۵۴کرسی مجلس سنا و جمهوریخواهان ۴۴کرسی این مجلس را کسب کردند. در مجلس نمایندگان نیز دموکراتها با کسب ۲۳۸ کرسی به حد نصاب لازم برای تشکیل اکثریت رسیدند و جمهوریخواهان ۱۴۶ کرسی به دست آوردند.به این ترتیب، دموکراتها موفق شدند در هر دو مجلس کنگره به اکثریت دست یابند و موازنه قدرت را در قوه مقننه آمریکا تغییر دهند.
پیروزی ۲ چهره مسلمان ضد ترامپ
در کنار تغییر موازنه سیاسی در کنگره، پیروزی دو چهره مسلمان در انتخابات آمریکا نیز مورد توجه قرار گرفت. عبدل السید، نامزد حزب دموکرات در رقابتهای مجلس سنا در ایالت میشیگان با شکست مایک راجرز، نامزد جمهوریخواه توانست این کرسی را برای دموکراتها حفظ کند. او در صورت آغاز فعالیت در سنا، نخستین سناتور مسلمان تاریخ آمریکا خواهد بود. در همین حال، ایلهان عمر، نماینده مسلمان حزب دموکرات نیز با شکست جان نیگل، نامزد جمهوریخواه در حوزه پنجم ایالت مینهسوتا برای پنجمین دوره به مجلس نمایندگان راه یافت.
ترامپ، شکست به دلیل جنگ ایران را پذیرفت
همزمان دونالد ترامپ در واکنش به شکست حزب جمهوریخواه، ضمن پذیرش نتایج انتخابات، به نقش جنگ با ایران در تضعیف موقعیت نامزدهای حزب خود اذعان کرد؛ موضوعی که از مهمترین نکات اظهارات او پس از مشخص شدن نتایج انتخابات بود.ترامپ در گفتگو با روزنامه نیویورکتایمز اعلام کرد نتایج انتخابات را میپذیرد. او همچنین در مصاحبه با شبکه فاکسنیوز گفت شکست جمهوریخواهان را ضربهای به خود نمیداند، هرچند در ادامه پذیرفت که جنگ با ایران در این نتیجه بیتأثیر نبوده است.رئیسجمهوری آمریکا در این مصاحبه گفت: فکر میکنم بخشی از این شکست به دلیل جنگ با ایران بود، ولی همزمان مردم اهمیت آنچه را که در قبال ایران انجام دادهام، درک میکنند. ترامپ همچنین افزایش قیمت بنزین را از عواملی دانست که بر ارزیابی رأیدهندگان از عملکرد اقتصادی دولت تأثیر گذاشت. او گفت مردم آمریکا نتوانستند پیامدهای کوتاهمدت افزایش قیمت سوخت پس از جنگ با ایران را بپذیرند و همین موضوع سبب شد دستاوردهای اقتصادی دولت وی کمتر مورد توجه قرار گیرد.
رئیسجمهوری آمریکا با اشاره به احتمال کنترل هر دو مجلس کنگره از سوی دموکراتها، تهدید کرد در صورت تصویب طرحهای مخالف سیاستهایش، از حق وتو استفاده خواهد کرد.
ترامپ همچنین مدعی شد تصمیمهای اخیر دیوان عالی اختیارات اجرایی او را افزایش داده و حتی اگر کنگره تلاش کند مانع برنامههایش شود، میتواند استفاده از قدرت اجرایی خود را گسترش دهد.
واکنشهای داخلی آمریکا
در داخل آمریکا، پیروزی دموکراتها با استقبال چهرههای برجسته این حزب همراه شد. باراک اوباما، رئیسجمهوری پیشین آمریکا در واکنش به نتایج انتخابات اعلام کرد مردم این کشور پیام روشنی فرستادهاند و خواهان تغییر در سیاستهای حاکم هستند. برنی سندرز، سناتور آمریکایی نیز پیروزی دموکراتها را فرصتی برای پاسخگو کردن ترامپ دانست و تأکید کرد: این حزب دیگر بهانهای برای کوتاهی در برابر اقدامات رئیسجمهوری ندارد.سندرز در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: دموکراتها اکنون با دراختیار گرفتن مجلس نمایندگان و سنا میتوانند ترامپ را در قبال اقداماتش پاسخگو کنند و این اتفاق بسیار خوبی است. چاک شومر، رهبر دموکراتها در مجلس سنا نیز مستقیماً ترامپ را عامل از دست رفتن کنترل کنگره از سوی جمهوریخواهان دانست. او در واکنش به وعده ترامپ برای استفاده از حق وتو گفت: دموکراتها برای مردم آمریکا دستاوردهایی رقم خواهند زد، چه با همراهی رئیسجمهوری و چه بدون او.
در همین حال، زهران ممدانی، شهردار نیویورک نیز پیروزی نامزدهای ترقیخواه و سوسیالیست دموکرات را نشانه ظهور نسل جدیدی از سیاستمداران و تبدیل کاهش هزینههای زندگی به یک مطالبه ملی دانست.
واکنشهای خارجی؛ از تلآویو تا مسکو و پکن
پیروزی دموکراتها در انتخابات کنگره آمریکا در خارج از این کشور نیز بازتاب گستردهای داشت. در سرزمینهای اشغالی، رسانههای اسرائیلی نتایج انتخابات را ضربهای سنگین به دونالد ترامپ و تلآویو توصیف کردند کانال ۱۴تلویزیون اسرائیل گزارش داد نتایج انتخابات میاندورهای آمریکا یک شکست بزرگ برای ترامپ و اسرائیل به شمار میرود.
در چین هم مائو نینگ، سخنگوی وزارت امور خارجه این کشور با تأکید بر اینکه انتخابات آمریکا موضوع داخلی این کشور است، اعلام کرد: پکن برای تقویت تعامل و گسترش همکاری با واشنگتن آمادگی دارد .او گفت: چین خواهان روابط سازنده با آمریکا بر پایه احترام متقابل، عدالت و برابری است. در روسیه نیز سرگئی ریابکوف، معاون وزیر امور خارجه، اعلام کرد نتایج انتخابات میاندورهای آمریکا تغییری در سیاست خارجی مسکو و رویکرد این کشور در قبال بحران اوکراین ایجاد نخواهد کرد.او با اشاره به اینکه رویکرد اصلی حزب دموکرات در قبال روسیه همچنان بسیار منفی است، تأکید کرد: مسکو فارغ از تحولات سیاسی و انتخاباتی کشورهای دیگر، مسیر مشخص خود را در سیاست خارجی دنبال میکند و این رویکرد در موضوعاتی ازجمله تلاشها برای حلوفصل بحران اوکراین ادامه خواهد یافت. نخستوزیر انگلیس هم گفت نتایج انتخابات کنگره فرصتی را برای جهان فراهم کرد تا بر حلوفصل جنگ علیه ایران تمرکز کند .
شما چه نظری دارید؟